حاشیه‌سازی بی‌نتیجه برای ناو اطلاعاتی زاگرس

روزهای پایانی سال گذشته بود که انتشار خبرهایی درباره حمله نیروهای آمریکایی به ناو اطلاعاتی ایران، موجی از گمانه‌زنی‌ها را در رسانه‌های منطقه‌ای برانگیخت. هرچند همان زمان نیروی دریایی ایران با تکذیب ادعاها درباره مورد اصابت قرار گرفتن ناو زاگرس، اعلام کرد که این کشتی نظامی در آب‌های ایران مستقر است. بااین‌حال، روز گذشته امیردریادار شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش در مراسم گرامیداشت روز معلم در نوشهر اعلام کرد که ناو اطلاعاتی تمام ایرانی زاگرس با افتخار در دریا در حال مأموریت است؛ هرچند که دشمن گفته بود این ناو از نظر موتوری دچار نقص فنی شده، اما با عنایت پروردگار این ناو در حال ماموریت است.

کد خبر: ۸۸۷۶

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۸

به گزارش اقتصاددریایی، حاشیه‌سازی بی‌نتیجه درباره فعالیت و عملکرد ناو اطلاعاتی زاگرس در ابتدا با ادعای شبکه سعودی الحدث شروع شد. این رسانه مدعی شده بود که ناو زاگرس در دریای سرخ هدف قرار گرفته و غرق شده است. این ادعا در حالی مطرح شد که پیش از آن نیز، مجری شبکه فاکس۱۱ به نقل از منابعی در کنگره، پنتاگون و کاخ‌سفید از تصمیم‌گیری ترامپ برای صدور فرمان حمله در ۷۲ساعت آینده به این ناو خبر داده بود. پس از انتشار خبر این حمله، برخی رسانه‌ها پرسش‌های بسیاری درباره پیامدهای احتمالی آن و تأثیرش بر تحولات منطقه مطرح کردند.
البته همان زمان بود که نیروی دریایی ایران با تکذیب این ادعاها درباره مورد اصابت قرار گرفتن ناو زاگرس، اعلام کرد که این کشتی نظامی در آب‌های ایران مستقر است. در اطلاعیه نیروی دریایی ارتش آمده بود: در پی انتشار شایعاتی مبنی بر درگیری ناوچه ایرانی زاگرس در شامگاه دوشنبه، نیروی دریایی در اطلاعیه‌ای این موضوع را تکذیب کرد. در این اطلاعیه آمده است که از چند روز پیش، ناو زاگرس در حال انجام مأموریت گشتی بین جاسک و جزیره بوموسی بوده و در حال حاضر در منطقه یکم نیروی دریایی ارتش (بندرعباس) مستقر است.روز گذشته نیز دریادار شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش اعلام کرد: ناو اطلاعاتی تمام ایرانی زاگرس با افتخار در دریا در حال مأموریت است؛ هرچند دشمن گفته بود که این ناو از نظر موتوری دچار نقص فنی شده، اما با عنایت پروردگار این ناو در حال ماموریت است. این مقام نظامی کشورمان همچنین خاطرنشان کرد: امروز دربرابر صف‌آرایی دشمنان نظام و برابر ناو‌های هواپیمابر آنان، یک تیم جوان با ناو و شناور ۸۵تنی اعزام شد و جوانان غیور ما با دوموشک برابر صد‌ها موشک ایستادند و بدانند که جوانان کشور ما حتی با یک قایق هم برابر شیطان بزرگ محکم خواهند ایستاد و امروز فرزندان غیور ملت در دریا‌ها قدرت‌نمایی می‌کنند و قدرت کشور را به رخ همگان می‌کشند.

اهمیت و ویژگی‌های ناو اطلاعاتی زاگرس
ناو شناسایی «زاگرس» که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شناورهای اطلاعاتی ایران شناخته می‌شود، نخستین ناو ایرانی است که به‌طور اختصاصی برای مأموریت‌های اطلاعاتی طراحی شده و از پیشرفته‌ترین فناوری‌های شناسایی و رهگیری بهره می‌برد. این شناور که در زمستان۱۴۰۳ به ناوگان نیروی دریایی ایران پیوست، در مدت کوتاهی به کانون توجه رسانه‌های جهانی و تحلیلگران نظامی تبدیل شد. گزارش‌های تخصصی نشان می‌دهد که این ناو با داشتن عرشه‌ای مجهز برای بالگرد، توانایی اجرای مأموریت‌های طولانی‌مدت را داراست. مراسم الحاق آن به نیروی دریایی ارتش با حضور مقامات ارشد نظامی ایران از جمله سرلشکر محمد باقری و سرلشکر سیدعبدالرحیم موسوی برگزار شد و نام این ناو را به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین دستاوردهای دفاعی کشور مطرح کرد.
ساخت «زاگرس» حاصل همکاری میان متخصصان نیروی دریایی، صنایع دفاعی و شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی است. این ناو به سیستم‌های پیشرفته شناسایی الکترونیکی، دکل‌های تجزیه و تحلیل امواج الکترومغناطیسی، تجهیزات رهگیری و سامانه‌های مانیتورینگ هوشمند مجهز شده است. تحلیلگران نظامی آن را نه‌تنها یک شناور شناسایی، بلکه یک ناوشکن دومنظوره می‌دانند که قابلیت انجام عملیات جنگی را نیز دارد. پایگاه تخصصی «The Maritime Executive» در بررسی خود درباره این ناو، آن را نسخه‌ای ارتقا‌ءیافته از ناوچه‌های کلاس موج ایران معرفی کرده و تأکید کرده است که آشیانه بالگرد آن می‌تواند در شرایط سخت دریایی، امکان تعمیر و نگهداری سریع بالگردها را فراهم کند.
این کشتی اطلاعاتی نیروی دریایی ایران که در جمع‌آوری اطلاعات سیگنالی تخصص دارد، پیشرفته‌ترین کشتی شناسایی نیروی دریایی ایران است و همچنین به‌عنوان اولین شناور شناسایی ایرانی برای جمع‌آوری اطلاعات طراحی شده است. زاگرس همچنین مجهز به حسگرهای الکترونیکی برای جمع‌آوری رمزگشایی و تجزیه و تحلیل سیگنال‌های فرکانس رادیویی از فرکانس‌های دشمن و تقویت فرکانس‌های خودی است. آنتن‌های این حسگرها در پوشش‌های توپی‌شکل در بالای سازه قرار دارند که ارتباط ماهواره‌ای را نیز فراهم می‌کنند.

نوآوری‌های طراحی در ناو زاگرس
ناو زاگرس به‌عنوان یک ناوشکن دومنظوره که هم برای شناسایی و هم برای جنگ طراحی شده، نقش مهمی در استراتژی بازدارندگی ایران ایفا می‌کند. توانایی‌های پیشرفته آن در جمع‌آوری اطلاعات سیگنالی و الکترونیکی، به همراه قابلیت‌های عملیاتی متنوع، این ناو را به یک دارایی ارزشمند برای نیروی دریایی ایران تبدیل کرده است. ناو اطلاعاتی-سیگنالی زاگرس با ترکیبی از فناوری‌های پیشرفته اطلاعاتی، الکترونیکی و سایبری، به‌عنوان یک شناور چندمنظوره، توانایی‌های نظارتی و عملیاتی نیروی دریایی ایران را به میزان قابل‌توجهی افزایش داده است. واکنش‌های بین‌المللی و توجه رسانه‌های تخصصی خارجی به این ناو، نشان‌دهنده اهمیت استراتژیک آن در معادلات نظامی منطقه است.
با توجه به محدودیت اطلاعات منتشرشده درباره قابلیت‌های کامل این ناو، به نظر می‌رسد که زاگرس همچنان دارای ویژگی‌ها و توانمندی‌های پنهانی است که در آینده ممکن است آشکار شود. آنچه مسلم است، این ناو گامی مهم در راستای خودکفایی دفاعی ایران و ارتقای توان نظامی این کشور در حوزه دریایی محسوب می‌شود. پایگاه‌های تخصصی بین‌المللی نیز به تغییرات ساختاری در زاگرس نسبت به ناو‌های هم‌رده‌اش اشاره کرده‌اند. از جمله، جابه‌جایی محل آشیانه بالگرد از انتهای عرشه به میانه ناو که مزایایی همچون حفاظت بهتر بالگرد‌ها از تنش‌های محیطی در دریا، سهولت در نگهداری، سوختگیری و تعمیرات تجهیزات هوایی و همچنین کاهش محدودیت‌های وزنی برای پرواز‌های طولانی‌مدت را به‌همراه دارد. این طراحی، کارایی عملیاتی ناو را در مقایسه با ناوچه‌های کلاس موج به‌طور چشمگیری ارتقا می‌دهد.
زاگرس با ترکیب قابلیت‌های جنگ الکترونیک، سایبری و هوانوردی، نه‌تنها به‌عنوان یک دارایی استراتژیک برای ایران عمل می‌کند، بلکه بازتابی از تلاش این کشور برای بومی‌سازی فناوری‌های پیچیده نظامی است. همچنین طراحی متفاوت این ناو، جایگاه آن را در کلاس شناور‌های چندمنظوره منطقه تثبیت کرده است. زاگرس با ۵ناو پدافندی و ۲سکوی شلیک موشک ضدکشتی محافظت می‌شود. این نشان‌دهنده آمادگی نظامی بالای ارتش جمهوری اسلامی ایران است. همچنین ارسال نامه‌ای از سوی شورای امنیت ملی ایران به ستاد کل نیروهای مسلح، احتمالاً حاوی دستوراتی برای افزایش هوشیاری و هماهنگی در برابر تهدیدات خارجی است.
ناو زاگرس به‌عنوان یک دستاورد نظامی جدید، برای ایران نه‌تنها یک ابزار نظامی، بلکه یک نماد قدرت و استقلال در برابر تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی است، اما در شرایط کنونی زاگرس می‌تواند اطلاعات حیاتی از فعالیت‌های ناوهای آمریکایی و متحدانش در خلیج‌فارس جمع‌آوری کند که برای ایران در رقابت‌های ژئوپلیتیکی حیاتی است. استقرار زاگرس با محافظت سنگین بخشی از استراتژی ایران برای نمایش قدرت و بازدارندگی در برابر آمریکاست.

منبع: اقتصاد سرآمد