میراث ناملموس جزیره قشم «نیازمنــد پاسداری فوری»

در حاشیه آیین اختتامیه‌ نمایشگاه «سرزوروما؛ معماری، کنش جمعی و پایداری» با عنوان «شب میراث ناملموس جزیره جهانی قشم» که با همکاری کمیته ملی موزه‌ها (ایکوم ایران)، سازمان منطقه آزاد قشم، شرکت تعاونی روستایی گوران، موزه فضای باز گوران و استودیو چهار، با هدف پاسداشت میراث فرهنگی ناملموس و احیای صنعت لنج‌سازی سنتی برگزار شد، روزنامه دریایی اقتصادسرامد با مدیر بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو ایران هم صحبت شدیم.

کد خبر: ۸۷۲۸

تاریخ: ۰۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۵:۲۰

به گزارش اقتصاددریایی، خلفی مهارت‌های سنتی ساخت لنج و دریانوردی با لنج ایرانی در خلیج فارس، را به‌عنوان میراث ناملموس، در فهرست «نیازمند پاسداری فوری» دانست.
مدیر بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو ایران می‌گوید: مشارکت جمعی و مسئولانه اهالی روستای گوران در منطقه آزاد قشم در احیای تنوع زیستی و حفاظت از محیط زیست ساحل گوران و اقدامات پاسدارانه ای که در راستای میراث جهانی ناملموس به عمل آمده را شایسته تقدیر دانست.
وی تأکید کرد: یونسکو به عنوان یک نهاد تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد به منظور تقویت اشتراکات بشری در حوزه علوم، آموزش، تنوع زیستی، ارتباطات و فرهنگ  و با هدف ترویج صلح و برابری فعالیت می کند.
خلفی با اشاره به اینکه در دستور کار بعدی یونسکو بعد از دستور کار ۲۰۳۰، فرهنگ به عنوان قلب توسعه پایدار در نظر گرفته شد، گفت: این سازمان با ۱۹۴ کشور عضو  در زمینه تنوع زیستی، ارتقا آموزش، پاسداری از میراث و تضمین ارتباطات فعالیت می کند و تمامی این فعالیت ها باید منتج به توسعه پایدار شود که از اهم اهداف یونسکو است.
مدیر بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو ایران با اشاره به کنوانسیون های یونسکو که از سال ۱۹۵۴ تا ۲۰۰۳ در حوزه میراث جهانی تدوین شده است، تصریح کرد: براساس این کنوانسیون ها، حفاظت و پاسداری از میراث ملموس و ناملموس بشری به شکل  قاعده مندی صورت  می گیرد و برای اجرای هر کنوانسیون، یونسکو در قالب ساختارهای مسنجم و همگرا، فعالیت ها، ظرفیت ها و  اقدامات کشورهای عضو در سطح جهانی هدایت، نظارت و  مدیریت می شود.
وی همچنین، با تشریح کنوانسیون های حفاظت از میراث فرهنگی سال ۱۹۷۲ و  پاسداری از میراث ناملموس سال ۲۰۰۳ گفت: فرآیند حفاظت از میراث جهانی ملموس و ناملموس  براساس کنوانسیون های ذکر شده در چارچوب شناسایی، مستندسازی، پژوهش و ثبت در فهرست میراث جهانی توسط کشورهای عضو و به درخواست ما اتفاق می افتد، اما به تشخیص و تأیید یونسکو  در فهرست میراث جهانی قرار می گیرد.
خلقی، با اشاره به اینکه آثار ملموس و ناملموس ثبت شده در فهرست میراث  جهانی یونسکو تحت حمایت و نظارت های خاصی با استانداردهایی که یونسکو درنظر گرفته قرار می گیرند، گفت: کشورهای  ثبت کننده آثار در  همکاری با جوامع محلی، نهادهای محلی و  بین المللی تعهد بر  حفاظت و پاسداری از میراث جهانی را به عنوان میراث مشترک بشری  برعهده خواهند داشت.
وی در ادامه گفت: تا پایان سال ۲۰۲۴  در فهرست میراث جهانی ملموس ۱۲۲۳ اثر و در فهرست میراث جهانی ناملموس ۷۳۰ اثر توسط کشورهای  عضو یونسکو به ثبت رسیدند که از این بین  ۲۸ اثر ملموس و ۲۶ اثر ناملموس توسط کشور ما در فهرست جهانی  ثبت شده است.
وی گفت:بعد از انجام فرآیند ثبت آثار، کشورها باید در دوره های زمانی مشخصی براساس دستورالعمل های اجرایی یونسکو نسبت به ارائه گزارش های دوره ای اقدام کنند و اقدامات حفاظتی  و پاسدارانه برای هر اثر ثبت شده را گزارش دهند و با بررسی گزارش های ارائه شده و پایش ها و نظارت های یونسکو، وضعیت آثار از منظر حفاظت و  پاسداری در سه مقوله متعارف، آثار در خطر و نیازمند پاسداری فوری دسته بندی می گردد.
مدیر بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو ایران ادامه داد: در حال حاضر برنامه ملی پاسداری از هنر خوشنویسی  دارای بهترین اقدام و مهارت های سنتی ساختن لنج و دریانوردی با لنج ایرانی در خلیج فارس و حوالی در فهرست میراث ناملموس نیازمند پاسداری فوری قرار دارد. در حوزه میراث جهانی ملموس هم در حال حاضر، در فهرست آثار در خطر ، اثری  از کشور ماثبت نشده است.
خلقی افزود: قرار گرفتن آثار در فهرست نیازمند پاسداری فوری  به این معناست که  باید اقداماتی را دولت ثبت کننده اثر به عمل آورد تا زمینه های لازم و امکاناتی فراهم شود تا ظرفیت جوامع محلی و علمی  و در صورت نیاز،  کمک های بین المللی برای انجام اقدامات پاسدارانه و حفاظتی  به عمل آید تا استانداردهای مورد نظر یونسکو میسر گردد.
وی گفت:هم افزایی و مشارکت جامعه محلی در  روستای گوران، همراهی منطقه آزاد قشم، بخش خصوصی و تعاملات بین المللی که برای احیای تنوع زیستی ساحل گوران، گونه زیستی حرا و علاوه بر آن اقدام در پاسداری از میراث جهانی مهارت ساختن لنج و دریانوردی با لنج های ایرانی در خلیج فارس به عمل آمده، یک اقدام در خور تحسین  و شایسته است و امیدواریم که تدوام پیدا کند و در چرخه حیات اقتصادی و اجتماعی منطقه قشم و توسعه پایدار این منطقه در زمره بهترین اقدامات به زودی از سوی کشو ر ما در یونسکو به ثبت برسد.
مدیر بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو ایران در پایان تصریح کرد: کمیسیون ملی یونسکو ایران از فعالیت هایی که در چارچوب حمایت های یونسکو به تقویت جایگاه کشورمان می انجامد، همواره قدردانی نموده و  تلاش می کند  تا در حدود اختیارات و منابع از این فعالیت ها حمایت کند.

منبع: افتصاد سرآمد