افزایش تعامل شهر و بندر چابهار برای نقش‌آفرینی بین‌المللی

روز گذشته با حضور فرزانه صادق، وزیر راه‌وشهرسازی دولت چهاردهم و برخی دیگر از مسئولان این وزارتخانه، آیین افتتاح و کلنگ‌زنی ۱۲پروژه زیرساختی در بندر شهید بهشتی چابهار برگزار شد. با اجرایی‌شدن این پروژه‌های زیرساختی، بندر شهید بهشتی چابهار به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور، آماده نقش‌آفرینی موثر و بیشتر در عرصه‌های مختلف می‌شود.

کد خبر: ۸۳۱۶

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۴۰۳ - ۲۲:۳۸

به گزارش اقتصاددریایی، بندر شهید بهشتی چابهار با توجه به موقعیت راهبردی و اتصال کریدور شمال-جنوب به اقیانوس، از نظر سیاسی و اقتصای دارای اهمیت بسیار زیادی است. این بندر موقعیت و جایگاهی دارد که می‌تواند کریدور جنوب-شمال را در یک مسیر کوتاه قرار دهد و به اقیانوس متصل کند. از طریق این بندر، کالاها در زمان کوتاه‌تر و با قیمت مناسب‌تر در اختیار کشورهای همسایه قرار می‌گیرد.
بندر شهید بهشتی چابهار همچنین کشورهای شرقی مانند افغانستان و کشورهای شمالی مانند آسیای‌میانه را به جنوب و اقیانوس متصل می‌کند. این بندر همچنین به لحاظ سیاسی و به دلیل این‌که روابط ایران با کشورهای شرقی و شمالی و حتی اروپایی را در آینده به‌هم متصل می‌کند، دارای اهمیت فراوانی است.
بندر شهید بهشتی چابهار علاوه‌بر کشور در مجموع برای خود استان سیستان و بلوچستان هم حائزاهمیت است؛ مخصوصا اتصال این بندر از طریق خط ریلی به راه‌آهن سراسری می‌تواند موقعیت ممتازتری برای آن باشد. توسعه بندر چابهار ایران، به‌عنوان یک نقطه عطف تاریخی با پتانسیل تغییر چشم‌انداز اقتصادی افغانستان و آسیای‌مرکزی محسوب می‌شود.
این بندر که به تقویت روابط اقتصادی کشورهای ذی‌نفع و کاهش وابستگی منطقه به مسیرهای سنتی و سیاسی کمک می‌کند، می‌تواند نقشی کلیدی در توسعه اقتصادی کشورهای محصور در خشکی داشته باشد. بندر استراتژیک چابهار که در سواحل جنوب‌شرقی ایران و در امتداد دریای عمان واقع شده است، به‌عنوان یک جایگزین امیدبخش برای مسیرهای تجاری-سنتی عمل می‌کند و قرار است اتصال منطقه‌ای را بهبود بخشد و تحویل سریع‌تر کالاها را تسهیل کند.
مسئولان دولت چهاردهم بارها بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های موجود در بندر شهید بهشتی چابهار به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بنادر ایران که تضمین‌کننده تسهیل تجارت بین‌المللی است، تاکید دارند. مدتی قبل و در سفر مسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم به بخش‌های جنوبی استان سیستان و بلوچستان بود که موضوع توسعه و ایجاد زیرساخت‌های جدید برای بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری بنادر این استان- به‌ویژه بندر شهید بهشتی چابهار- مورد تاکید قرار گرفت.

بهره‌برداری و آغاز به کار ۱۲پروژه زیرساختی در چابهار
در جریان روز دوم سفر وزیر راه‌وشهرسازی به استان سیستان و بلوچستان، همزمان ۷پروژه سرمایه‌گذاری به بهره‌برداری رسید و عملیات اجرایی ۵پروژه زیربنایی به‌صورت متمرکز در بندر شهید بهشتی چابهار آغاز شد.۷پروژه سرمایه‌گذاری شامل افتتاح دایک حفاظت ساحلی بندر شهید بهشتی و استحصال اراضی پشت آن با اعتبار ۳۸۶۱میلیارد ریال، افتتاح کریدور لجستیکی به طول ۲.۶کیلومتر با اعتبار ۱۴۳۵۰میلیارد ریال، بهره‌برداری از ۴فروند شناور جست‌وجو و نجات دریایی با اعتبار ۱۲۸۷۲میلیارد ریال، بهره‌برداری از ۱۰دستگاه خودروی آتش‌نشانی با اعتبار ۳۵۴۸میلیارد ریال، افتتاح و تجهیز ساختمان فیزیوتراپی درمانگاه شهرک بنادر و دریانوردی با اعتبار ۳۵میلیارد ریال، افتتاح و بهره‌برداری از انبار ۱۲هزار متری به روش بی.‌او.‌تی (BOT) با اعتبار ۸۷۷میلیارد ریال و بهره‌برداری از پروژه دریافت و پردازش مواد زائد حاصل از کشتی‌ها با اعتبار ۳۷۵۰میلیارد ریال می‌شود که مجموع سرمایه‌گذاری صورت‌گرفته معادل ۴۶۳۷میلیارد ریال است.
به‌طور همزمان و با دستور وزیر راه‌و‌شهرسازی نیز عملیات اجرایی ۵پروژه زیربنایی در بندر شهید بهشتی چابهار آغاز شد که شامل شروع عملیات اجرایی فاز اول شبکه ریلی با اعتبار ۳۰هزار میلیارد ریال، شروع عملیات اجرایی اسکله نفتی با اعتبار ۸۰۰۰میلیارد ریال، شروع عملیات اجرایی ۲انبار فله خشک با اعتبار ۷۰۰۰میلیارد ریال، شروع عملیات اجرایی یگان حفاظت با اعتبار ۲۳۰میلیارد ریال آغاز شد.

وزیر راه چه گفت؟
فرزانه صادق، وزیر راه‌و‌شهرسازی در آیین بهره‌برداری و آغاز عملیات اجرایی طرح‌های مهم اقتصادی و عمرانی بندر چابهار، تاکید کرد: مهم‌ترین ماموریت و اتفاق قابل پیگیری در چابهار تعامل شهر و بندر، جهت نقش‌آفرینی در سطح ملی و بین‌المللی است. این عضو کابینه دولت چهاردهم با بیان این‌که مردم چابهار و بومیان مکران، اولین کسانی باید باشند که طعم توسعه را می‌چشند و لمس می‌کنند، تصریح کرد: هر پروژه توسعه‌ای، عمرانی و اقتصادی در بندر چابهار باید پشتیبان مردم و بومیان این خطه از سرزمین پهناور باشد.
وزیر راه‌وشهرسازی با اشاره به آغاز بهره‌برداری از تجهیزات ایمنی دریایی در بندر چابهار و لزوم پاسخگو بودن این تجهیزات برای مردم شهر چابهار، درباره افتتاح درمانگاه و تجهیزات درمانی بندر، اظهار کرد: با توجه به پایین بودن سرانه درمانی در شهر چابهار، درمانگاه جدید بندر باید پشتیبان درمانی و پزشکی مردم شهر هم باشد. عضو کابینه دولت وفاق ملی با اشاره به آغاز بهره‌برداری از کریدور لجستیکی بندر چابهار، تاکید کرد: کریدور لجستیکی به جز این‌که شهر را به بندر متصل و دسترسی‌ها به بندر را تسهیل می‌کند، باید تا فاز نهایی و بهره‌برداری از ۱۸کیلومتر باقی‌مانده ادامه پیدا کند.
«صادق» با اشاره به فراهم‌شدن اشتغال ۷۰۰نفر در پروژه‌های عمرانی در دست انجام، تصریح کرد: بخش اعظم اشتغال ناشی از این پروژه باید شامل مردم و بومیان چابهار و مکران شود. وی افزود: پذیرفتنی نیست که انواع و اقسام سرمایه‌گذاری‌‌ها و طرح‌های توسعه‌ای در بندر و منطقه آزاد چابهار صورت گیرد و ما همچنان درگیر نرخ بالای بیکاری در چابهار باشیم.
وزیر راه‌وشهرسازی با بیان این‌که بندر و شهر چابهار باید به‌شدت با هم عجین باشند، تاکید کرد: هر توسعه بندری و اقدام عمرانی در چابهار، اگرچه تاثیر ملی و منطقه‌ای دارد، ولی بیشترین تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن باید به مردم همین خطه برسد. «صادق» همچنین اقدام سازمان بنادر و دریانوردی برای لایروبی اسکله‌های صیادی در سواحل چابهار را قابل تقدیر دانست که سبب معیشت محور ماندن لنج‌های صیادی می‌شود. عضو کابینه وفاق ملی در پایان خاطرنشان کرد: بندر چابهار اگرچه به دروازه ملل و شاهراه بین‌المللی و ترانزیتی معروف است، اما مزیت دریامحور و اقتصاد دریامحور آن، ابتدا باید روی زندگی مردم این منطقه اثر بگذارد.

ارتقای ظرفیت خدمات بندری و دریایی در بندر چابهار
معاون حمل‌ونقل وزیر راه‌وشهرسازی و سرپرست سازمان بنادر و دریانوردی نیز در این مراسم با بیان این‌که بندر چابهار در مسیر توسعه و تجهیز هرچه بیشتر قرار دارد، تاکید کرد: سیاست راهبردی سازمان بنادر و دریانوردی در این بندر، پشتیبانی از انواع خدمات لجستیک دریایی، ترانزیتی و صادراتی است. سعید رسولی اظهار داشت: این ۱۲طرح توسعه‌ای، تجهیزاتی و عمرانی در بندر چابهار موجب ارتقای ظرفیت خدمات‌رسانی به مردم و کشور می‌شود.
سرپرست سازمان بنادر و دریانوردی با بیان این‌که مجموع اعتبارات ۱۲پروژه توسعه‌ای در بندر شهید بهشتی چابهار بیش از ۱۰هزار میلیارد تومان است، افزود: ۳طرح با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و به صورت B.O.T در مرحله بهره‌برداری قرار گرفته است. رسولی بهره‌برداری از کریدور لجستیکی بندر شهید بهشتی به طول ۲.۶کیلومتر، بهره‌برداری از تجهیزات جدید درمانگاه شهرک مسکونی بندر، بهره‌برداری از ۴فروند شناور خدماتی، بهره‌برداری از ۲باب انبار ۱۲هزار مترمربعی به روش B.O.T، بهره‌برداری از پروژه دریافت و پردازش مواد زائد از تردد کشتی‌ها به روش .B.O.T، بهره‌برداری دایک از حفاظت ساحلی بندر شهید بهشتی و بهره‌برداری از ۱۰دستگاه خودروی آتش‌نشانی و امدادی را ۷طرح آماده بهره‌برداری عنوان کرد.
این مقام مسئول در وزارت راه‌وشهرسازی همچنین در تشریح ۵پروژه زیرساختی در بندر شهید بهشتی که عملیات اجرایی آن آغاز می‌شود، از شروع عملیات اجرای فاز دوم پایانه مکانیزه غلات با ظرفیت ۱۰۰هزار تن به روش B.O.T، فاز اول شبکه ریلی درون بندر شهید بهشتی چابهار با اعتبار ۳۰هزار میلیارد ریال و آغاز عملیات اجرایی ۲باب انبار فله خشک در بندر شهید بهشتی با اعتبار ۷.۰۰۰میلیارد ریال با هدف توسعه زیرساخت‌های بندری و افزایش تخلیه و بارگیری کالای اساسی و کالای فله خبر داد.
به گفته معاون حمل‌ونقل وزیر راه‌و‌شهرسازی، «احداث اسکله نفتی بندر شهید بهشتی چابهار با اعتبار ۸.۰۰۰میلیارد ریال با هدف توسعه زیرساخت‌ها جهت افزایش ظرفیت پذیرش کشتی‌ها و تخلیه و بارگیری محصولات نفتی و پتروشیمی» و «مرکز مانیتورینگ یگان حفاظت بندر با اعتبار ۱۳۰میلیارد ریال نفر، به منظور افزایش ضریب امنیتی و پدافندی مجتمع بندری چابهار» از دیگر پروژه‌های آغاز عملیات اجرایی قلمداد می‌شود‌.
رسولی در پایان خاطرنشان کرد: پروژه راهبردی در بندر چابهار، علاوه‌بر تاثیرات مثبت اقتصادی و تجاری بر عملکرد ترانزیتی و صادراتی بندر، زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی برای ۱۴۳۰نفر را فراهم می‌کند که گام بزرگی برای رونق معیشت مردم و بومیان منطقه چابهار و مکران محسوب می‌شود.

کدام پروژه‌ها افتتاح شدند؟
قاسم عسکری‌نسب، مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان نیز در حاشیه این مراسم اظهار کرد: این پروژه‌ها شامل شروع عملیات اجرایی فاز اول شبکه ریلی درون بندر شهید بهشتی چابهار با اعتبار ۳۰هزار میلیارد ریال، آغاز عملیات اجرایی ۲انبار فله خشک در بندر شهید بهشتی با اعتبار ۷هزار میلیارد ریال با هدف توسعه زیرساخت‌های بندری و افزایش تخلیه و بارگیری کالای اساسی و کالای فله است. وی افزود: همچنین ساخت اسکله نفتی بندر شهید بهشتی چابهار با اعتبار ۸هزار میلیارد ریال آغاز شده که این طرح با هدف توسعه زیرساخت‌ها جهت افزایش ظرفیت پذیرش کشتی‌ها، تخلیه و بارگیری محصولات نفتی و پتروشیمی و مرکز مانیتورینگ یگان حفاظت بندر با اعتبار ۱۳۰میلیارد ریال به منظور افزایش ضریب امنیتی و پدافندی مجتمع بندری چابهار اجرا می‌شود.
مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: با آغاز عملیات اجرایی ۵پروژه زیرساختی و بهره‌برداری از ۸پروژه سرمایه‌گذاری در بندر شهید بهشتی چابهار، زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی برای یک‌هزار و ۳۵۵نفر را فراهم خواهد کرد. وی با اشاره به بهر‌برداری از ۸پروژه توسعه‌ای در بندر شهید بهشتی چابهار با اعتبار ۲۱هزار و ۳۶۹میلیارد ریال، اعلام کرد: شاهد عملیاتی‌شدن سه‌فروند شناور خدماتی جست‌وجو و نجات دریایی با هدف افزایش ظرفیت عملیات و ضریب نظارت و خدمات دریایی در منطقه با اعتبار ۹۶۸میلیارد ریال بودیم.
عسکری‌نسب گفت: همچنین کریدور لجستیکی به طول ۲.۶کیلومتر در کمربندی جنوبی شهر چابهار با اعتبار بیش از ۱۰هزار میلیارد ریال از جمله پروژه‌هایی است که با حضور وزیر راه‌وشهرسازی عملیاتی شد. وی با اشاره به افتتاح دایک حفاظت ساحلی بندر شهید بهشتی و استحصال اراضی پسکرانه آن، افزود: حفاظت از مستحدثات ساحلی و جلوگیری از فرسایش ساحل، استحصال اراضی و تامین ایمنی مسیر ریل و کاهش خوردگی سازه‌های فلزی مجاور دریا، مهم‌ترین کارکرد این پروژه است که با اعتبار ۳هزار و ۸۶۱میلیارد ریال به بهره‌برداری رسید.
مدیرکل بنادر و دریانوردی سیستان و بلوچستان همچنین به بهره‌برداری از یک باب انبار ۱۲هزار متری با اعتبار ۸۷۷میلیارد ریال، سازه دریافت و پردازش مواد زائد حاصل از تردد کشتی‌ها به روش B.O.T با اعتبار ۱۹۵میلیارد ریال، مخازن قیر و فرآورده‌های نفتی به روش B.O.T با اعتبار ۹۳۰میلیارد ریال اشاره کرد. به گفته وی، بهره‌برداری از ۸دستگاه خودروی آتش‌نشانی و امدادی سنگین و سبک به اعتبار ۱۵۰میلیارد ریال و ارتقای تجهیزات جدید درمانگاه شهرک مسکونی کارکنان بندر به منظور افزایش ضریب خدمات عمومی به شهروندان شامل دستگاه‌های فیزیوتراپی با اعتبار ۲۰میلیارد ریال، بخشی از پروژه‌هایی است که دیروز با حضور وزیر راه‌وشهرسازی به بهره‌برداری رسیدند.

اهمیت بندر چابهار برای کشورهای آسیای‌میانه
کارشناسان اقتصادی و مقامات بر ضرورت تسریع در ساخت راه‌آهن چابهار- قندهار تأکید می‌کنند که می‌تواند با بهبود روابط تجاری و کاهش بیکاری به‌طور قابل‌توجهی اقتصاد افغانستان را تقویت کند. در حال حاضر، افغانستان حدود ۲۳۰کیلومتر خط آهن فعال دارد که انتقالات روزانه به کشورهای مختلف را تسهیل می‌کند. همچنین برای کشورهای آسیای‌مرکزی مانند قزاقستان و ازبکستان که غنی از منابع هستند، اما به دریا دسترسی ندارند، چابهار یک ارتباط حیاتی با اقیانوس هند و فراتر از آن ارائه می‌دهد.
موقعیت استراتژیک بندر چابهار به این کشورها امکان می‌دهد تا به بازارهای بین‌المللی به شکل موثرتری دسترسی پیدا کنند و نیاز به اتکا به بنادر پاکستان را از بین می‌برد. این موضوع به‌ویژه با توجه به رقابت بین هند و چین که به توسعه بندر گوادر در پاکستان برای کسب نفوذ منطقه‌ای ادامه می‌دهند، اهمیت ویژه‌ای دارد.مسیر تجاری جدید از طریق بندر چابهار قرار است به‌طور قابل‌توجهی وابستگی منطقه به پاکستان و ابتکار کمربند و جاده چین را کاهش دهد. افغانستان و کشورهای آسیای‌مرکزی به‌طور تاریخی برای تجارت دریایی خود به‌شدت به بنادر پاکستان، به‌ویژه کراچی و گوادر، متکی بوده‌اند. این وابستگی اغلب با چالش‌های سیاسی و لجستیکی همراه بوده و منجربه تأخیر و افزایش هزینه‌ها شده است.در چنین شرایطی است که مسئولان دولت چهاردهم بارها بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های موجود در بندر شهید بهشتی چابهار به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بنادر ایران که تضمین‌کننده تسهیل تجارت بین‌المللی است، تاکید دارند. مدتی قبل و در سفر مسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم به بخش‌های جنوبی استان سیستان و بلوچستان بود که موضوع توسعه و ایجاد زیرساخت‌های جدید برای بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری بنادر این استان- به‌ویژه بندر شهید بهشتی چابهار- مورد تاکید قرار گرفت.

منبع: اقتصاد سرآمد