گردشگری و ترانزیت ریل‌پایه در مسیر توسعه

قرار است ۱۹اسفندماه سال جاری قطار مسافری بین‌المللی در مسیر تهران به شهر وان در کشور ترکیه به صورت رسمی فعالیت خود را پس از مدت‌ها آغاز کند. این خبری است که طی روزهای گذشته از سوی جبارعلی ذاکری، معاون وزیر راه‌وشهرسازی و مدیرعامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است.

کد خبر: ۸۲۰۴

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۰:۲۴

به گزارش اقتصاددریایی، موضوع راه‌اندازی مجدد خط ریلی برای جابه‌جایی مسافران میان تهران و وان، طی هفته‌های گذشته بارها از سوی مسئولان وزارت راه‌وشهرسازی مطرح شده است. پیش از مدیرعامل شرکت راه‌آهن، این فرزانه صادق، وزیر راه‌وشهرسازی بود که در نشست مشترک با وزیر حمل‌ونقل و زیرساخت ترکیه خبر از سرگیری فعالیت قطار تهران-وان را به عنوان اقدامی مهم جهت توسعه گردشگری و حمل‌ونقل ایران و ترکیه مطرح کرده بود.
مسیر ریلی به دلیل امنیت بالا و هزینه کمتر به نسبت سایر روش‌های مسافرت و جابه‌جایی بار، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بنابراین، بسیاری از کشورها در تلاش هستند تا مسیر ریلی بین‌المللی خود را گسترش دهند. ایران هم از این قاعده مستثنا نیست، چراکه طی هفته‌های گذشته، اخباری مبنی بر راه‌اندازی مجدد خط ریلی تبریز-وان و تهران-وان به گوش می‌رسد.

توسعه روابط ایران و ترکیه در دستور کار
مدتی قبل بود که فرزانه صادق‌مالواجرد، وزیر راه‌وشهرسازی دولت چهاردهم در نشست مشترک با وزیر حمل‌ونقل و زیرساخت ترکیه گفت: حضورم در این جلسه پس از اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و ترکیه نشان از اهمیت و تأکید دوکشور بر اجرای تفاهمات دوجانبه دارد. وی همچنین اشاره کرد که تصمیمات خوبی در زمینه‌های مختلف حمل‌ونقل از جمله ریلی، هوایی و جاده‌ای اتخاذ شده و بر توسعه ترانزیت و تسهیل ترددهای بین دوکشور تأکید شده است. وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران و ترکیه افزود: ایران به‌عنوان دروازه‌ای به شرق و خاوردور و ترکیه به عنوان دروازه‌ای به غرب، اهمیت ویژه‌ای به حمل‌ونقل و ترانزیت دارند. وزیر راه‌وشهرسازی ایران از تشکیل کمیته‌های مشترک حمل‌ونقل برای تسهیل شرایط ناوگان‌های حمل‌ونقل دوکشور و افزایش ترددهای ریلی و جاده‌ای خبر داد و گفت: امیدواریم مسافران ایرانی و ترکیه‌ای در تعطیلات نوروز از این مسیر ریلی استفاده کنند. صادق‌مالواجرد همچنین به مذاکرات انجام‌شده در مورد از سرگیری قطار تهران- وان و افزایش همکاری‌ها در حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای میان دوکشور اشاره و تأکید کرد که این اقدامات علاوه‌بر رشد اقتصادی دوکشور، در تحکیم صلح و آرامش در منطقه نیز مؤثر خواهد بود.

فعالسازی مسیر ریلی برای ایران و ترکیه
قطار تهران - وان در تیرماه ۱۳۹۸ راه‌اندازی شد. همان زمان محمد رجبی، مدیرعامل وقت شرکت حمل‌ونقل ریلی رجا، در مراسم راه‌اندازی این قطار گفته بود که این قطار به منظور توسعه همکاری کشورهای منطقه و گسترش صنعت ایرانگردی و جهانگردی با همکاری راه‌آهن‌های ایران و ترکیه راه‌اندازی شده است.
البته بررسی‌های بیشتر نشان می‌دهد که شرکت حمل‌ونقل ریلی رجا به عنوان بزرگ‌ترین شرکت حمل‌ونقل ریلی و مسافری کشور، به منظور گسترش خدمات خود، از سال ۱۳۷۹ تا به امروز قطارهایی را به مقصد ترکیه و حتی سوریه راه‌اندازی کرده است. قطارهای کشور ترکیه تا سال ۱۳۹۸، در مسیرهای تهران-وان و تهران-استانبول و آنکارا فعالیت داشتند، اما به دلیل شیوع ویروس کرونا فعالیت این قطارها هم متوقف شد. البته قطارهای کشور سوریه هم تا سال ۱۳۹۱ در مسیرهای تهران - حلب و تهران - دمشق مشغول فعالیت بودند، اما به دلیل جنگ داخلی در این کشور، قطارهای این مسیر نیز متوقف شدند.
حالا اما جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه‌آهن ایران درباره راه‌اندازی قطارهای تبریز - وان و تهران - وان می‌گوید: پس از آنکه راه‌آهن ترکیه سیر قطار از مسیر وان به استانبول و آنکارا را داشته باشد، قطارهای مسافری هم از ایران دوباره در این مسیر فعال می‌شوند. همچنین این مقام مسئول اعلام کرده که درباره قطارهای بین‌المللی، اولین گام فعالسازی مسیر ریلی ترکیه بوده که با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته در حال انجام است.

فرصت‌های راه‌اندازی خطوط ریلی بین‌المللی
راه‌اندازی قطارهای بین‌المللی دارای مزایای متعددی است که از جمله آن‌ها می‌توان به گسترش روابط تجاری، ایجاد اشتغال، توسعه گردشگری، کاهش آلودگی در محیط‌زیست و حتی بهترشدن ارتباط فرهنگی اشاره کرد. باوجود تمام مزایای راه‌اندازی مجدد قطارهای بین‌المللی، این پروژه با چالش‌هایی نیز همراه است. از جمله این چالش‌ها می‌توان نیاز به سرمایه‌گذاری برای بهبود زیرساخت‌ها، سرمایه‌گذاری برای نوسازی خطوط ریلی و حتی افزایش تعداد واگن‌ها را نام برد. این شرایط با تمام چالش‌هایی که به‌دنبال دارد، می‌تواند فرصت‌های مناسبی برای سرمایه‌گذاری ایجاد کند.
کارشناسان معتقدند، از آنجا که توسعه روابط تجاری با سایر کشورها به‌ویژه کشورهای همسایه اهمیت دارد، در درجه اول توسعه مسیرهای مختلف از جمله خوط ریلی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. بنابراین دولت هر دوکشور ایران و ترکیه باید با به کارگیری تمام ظرفیت‌ها اقدام به توسعه مسیرهای ریلی بین‌المللی کنند. البته برای سرمایه‌گذاری در این حوزه نیز می‌توان از ظرفیت‌های بخش خصوصی استفاده کرد تا این قطارها در نزدیک‌ترین زمان ممکن فعالیت خود را آغاز کنند.

عوامل موثر بر قیمت بلیت
سفر با قطار تهران - وان، یکی از بهترین روش‌ها برای لذت‌ بردن از سفری آرامش‌بخش و اقتصادی به ترکیه است؛ اما آیا تابه‌حال فکر کرده‌اید که چرا قیمت بلیت این قطار در مواقع مختلف متفاوت است؟ عوامل متعددی بر هزینه نهایی تأثیر می‌گذارند که دانستن آن‌ها می‌تواند به شما در برنامه‌ریزی بهتر سفر کمک کند. یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار، نوسانات نرخ ارز است. ازآنجایی‌که بلیت قطار تهران - وان بر اساس یورو قیمت‌گذاری می‌شود، تغییرات نرخ ارز می‌تواند تأثیر مستقیم بر قیمت ریالی بلیت داشته باشد. همچنین فصل سفر نقشی کلیدی ایفا می‌کند؛ در زمان‌های پرتقاضا مانند تعطیلات نوروز یا تابستان، قیمت بلیت ممکن است افزایش یابد. علاوه‌بر این، نوع قطار و خدمات ارائه‌شده نیز مؤثر است؛ قطارهایی با امکانات ویژه، مانند واگن‌های لوکس یا خدمات غذایی باکیفیت، معمولاً هزینه بیشتری دارند. دیگر عوامل شامل تعداد توقف‌ها در مسیر، هزینه‌های گمرکی و وضعیت تقاضا در بازار هستند. همچنین اگر بخواهید بلیت خود را نزدیک به زمان حرکت تهیه کنید، ممکن است مجبور به پرداخت هزینه بیشتری شوید. مسیر تهران به وان، نه‌تنها یک خط ریلی، بلکه پلی میان فرهنگ‌ها و تجربیات است. فعال‌بودن این قطار می‌تواند معنای تازه‌ای به سفرهای زمینی بدهد؛ جایی که چشم‌اندازهای ایران و ترکیه به یکدیگر پیوند می‌خورند و مسافران تجربه‌ای فراتر از مقصد را در طول مسیر کسب می‌کنند.

منبع: اقتصاد سرآمد