حفاری اکتشافی نفت ایران در دریا به مدار بازگشت

پس از پنج سال توقف فعالیت‌های اکتشافی در مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، در دولت چهاردهم دستور احیای حفاری اکتشافی نفت در دریا صادر شده است. آخرین زمان فعالیت این مدیریت در شرکت ملی نفت ایران مربوط به سال ۱۳۹۸ بوده است و حالا با امضای قراردادهای تامین دکل، در آینده نزدیک شاهد آغاز فعالیت‌های اکتشافی نفت در دریا خواهیم بود.

کد خبر: ۷۹۸۵

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۲:۱۰

به گزارش اقتصاددریایی، حفاری در دریا یا در اعماق دریا فرآیندی است که طی آن نفت از زیر بستر دریا با استفاده از روش حفاری مکانیکی از طریق چاه استخراج می‌شود. سکوهای نفتی، حفاری را به عنوان بخشی از یک فرآیند اکتشافی اولیه انجام می‌دهند. هنگامی که نفت کشف شد، با استفاده از سکوهای نفتی مناسب برای حفاری در دریا استخراج می‌شود.
انواع مختلفی از فناوری و زیرساخت‌های حفاری نفت در دریا وجود دارد. پلتفرم‌ها از چارچوب فولادی متصل به کف اقیانوس استفاده می‌کنند. علاوه بر این، دکل‌های حفاری اغلب از یک سازه متحرک برای حفر چاه‌های متعدد استفاده می‌کنند. بحث های زیادی در مورد مزایا و معایب نفت حفاری دریایی وجود دارد. در حالی که بسیاری از حامیان صنعت بر مزایای حفاری نفت در دریا تأکید می‌کنند، برخی مخالفان این ادعا را مطرح می‌کنند که حفاری دریایی بیش از آنکه حل کند، مشکلاتی ایجاد می‌کند.

بازگشت حفاری اکتشافی نفت در دریا به مدار
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با بیان اینکه این مدیریت از سال ۱۳۹۸ تاکنون هیچ‌گونه فعالیت حفاری اکتشافی در دریا نداشته است، گفت: با امضای قراردادهای تأمین دکل برای نخستین بار در دولت چهاردهم و پس از پنج سال وقفه، فعالیت‌های اکتشافی در بخش دریا آغاز می‌شود. سید محی‌الدین جعفری (روز شنبه ۲۹ دی) در آیین امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک اکتشافی با شرکت نفت فلات قاره ایران و دو قرارداد تأمین دکل حفاری خشکی و دریایی با شرکت حفاری شمال با اشاره به اینکه گستره فعالیت مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران به‌اندازه گستره جغرافیایی کشور است، اظهار کرد: در انجام مطالعات زمین‌شناسی، ژئوفیزیک و حفاری از گذشته به‌دلیل محدودیت‌هایی که در تأمین دکل وجود داشت، تمرکز این مدیریت بر بخش خشکی بود. وی با بیان اینکه از برنامه دوم توسعه تاکنون میانگین دکل حفاری مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران ۶ دکل در سال است، افزود: امروز با مساعدت مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران مقرر است این تعداد تا سال آینده به مقدار چشمگیری افزایش یابد.
مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران به تفاهم‌نامه همکاری با شرکت نفت فلات قاره ایران اشاره و بیان کرد: در قالب این تفاهم‌نامه و با توجه به زیرساخت‌های موجود، فعالیت‌های اکتشافی مشترکی را با این شرکت انجام خواهیم داد که لرزه‌نگاری میدان نصرت یکی از این پروژه‌های مشترک است. جعفری با بیان اینکه از ظرفیت‌ شرکت‌های تابع شرکت ملی نفت ایران برای توسعه اکتشاف استفاده خواهیم کرد، گفت: در تلاشیم تعداد دکل‌های حفاری مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران را به ۱۲ دکل حفاری افزایش دهیم. با افزایش دکل‌ها سرعت کشف در بخش دریا و خشکی دو برابر و زمان کشف میدان‌های جدید کوتاه‌تر می‌شود. وی با اشاره به اینکه شرکت هلدینگ انرژی سینا به‌زودی کار خود را در بخش حفاری اکتشافی دریا در خلیج فارس آغاز می‌کند، اظهار کرد: با توجه به توانایی‌هایی که این هلدینگ در بخش مالی، تجهیزاتی و نیروی انسانی دارد، امیدواریم در بخش ژئوفیزیک هم ورود کند و با همکاری یکدیگر بتوانیم به موفقیت‌های بیشتری در این حوزه دست یابیم.

وعده احیای شورای عالی اکتشاف
کار اکتشاف نفت در مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با دو هدف مشخص پارس جنوبی و دریای خزر در مدیریت اکتشاف آغاز شده  است. بررسی عملکرد گذشته این مدیریت نشان می‌دهد که طی سال ‌های گذشته با اجاره دکل حفاری نخستین چاه را با عمق ۷ هزار و ۵۰۰ متر در دریای خزر حفاری شد و البته در همان زمان‌ها نیز با امضای قرارداد با یک شرکت هلندی کار را در قسمت جنوبی خلیج فارس آغاز شده است. کارشناسان می‌گویند که نقطه آغازین فعالیت‌های اقتصادی در ایران به عنوان کشوری نفت‌خیز و گازخیز، حوزه اکتشاف است. بر این اساس است که برخی از صاحب‌نظرها معتقدند که مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت باید به عنوان یکی از راس‌های اصلی این مجموعه فعالیت کند.
در همین حال در روزهای ابتدایی دی ماه سال جاری بود که محی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد: مکاتبه‌های لازم با مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران برای احیای شورای عالی اکتشاف انجام شده و امیدواریم به‌زودی شاهد احیای آن باشیم.

دشواری های اکتشاف و حفاری نفت در دریا
با افت شدید تولید میادین نفت خشکی جهان، در طول سال‌های اخیر، شاهد افزایش روند اکتشاف و تولید نفت از دریاها هستیم. بسیاری از کارشناسان معتقدند که میادین دریایی در آینده نزدیک به خط مقدم صنعت نفت در سراسر دنیا تبدیل می‌شوند. هر چند در حال حاضر فقط یک سوم از نفت مورد نیاز دنیا از میادین دریایی تولید می‌شود، اما موضوعی که توجه به آن فوق العاده حائز اهمیت است، این موضوع است که نزدیک به ۷۰ درصد از میادین نفت و گازی که فقط طی ۱۰ سال گذشته در سراسر جهان کشف شده‌اند، در میادین فراساحلی یافت شده‌اند. این در حالی است که در طول ۲۵ سال گذشته بطور متوسط سالانه، ۸۰ میدان نفت و گاز دریایی در جهان کشف شده، در حالی که رقم اکتشاف میادین خشکی در مقایسه با این میزان کمتر از نیم بوده است.
تولید از میادین دریایی هرچند در ابتدا با سختی‌ها و چالش‌های بسیاری مواجه بود، ولی با پیشرفت تکنولوژی طی دهه‌های آینده و اکتشاف میادین عظیم دریایی در اقصی نقاط جهان، این میادین روز به روز از اهمیتی استراتژیک برخوردار می‌شوند تا جایی که توسعه میادین نفت و گاز واقع شده در آب‌های عمیق، امروزه به محلی برای اثبات توانمندی‌های فنی و مهندسی شرکت‌های بزرگ بین‌المللی در رقابت‌های جهانی تبدیل شده است. در واقع نگاهی به فعالیت شرکت‌های بزرگ بین‌المللی در اقصی نقاط جهان نشان می‌دهد که امروزه این شرکت‌ها، بیشتر از آنکه در پروژه‌های خشکی مشغول به فعالیت باشند در پروژه های دریایی فعالیت می‌کنند.
کارشناسان می‌گویند که آینده صنعت نفت تمامی کشورهای دارنده این منابع، آینده شرکت‌های بزرگ بین المللی، آینده بازار جهانی انرژی در اعماق دریاها و اقیانوس‌ها و در میادین نفت و گاز نهفته در آنها رقم می خورد؛ میادینی که با توسعه و بهره‌برداری از آنها کشورهای تولیدکننده می‌توانند به تولید و صادرات انرژی طی دهه‌های پیش رو ادامه دهند، شرکت‌های بزرگ بین‌المللی می‌توانند بواسطه تامین تکنولوژی و منابع مالی مورد نیاز برای توسعه این میادین، همچنان به فعالیت‌های بین‌المللی خود در اقصی نقاط جهان ادامه دهند، بازار جهانی انرژی می‌تواند تقاضای رو به افزایش خود را همچنان
تامین کند.

منبع: اقتصاد سرآمد