به بهانه رونمایی کتابی از فرمانده نیروی دریایی ارتش

اقتصاددریایی - «اقتدار 360»، عنوان کتابی است که به مناسبت مأموریت ناوگروه86، تألیف شده و نویسنده‌ این کتاب، امیر دریادار دکتر شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش است. کتاب روایتی بسیار خواندنی از فراز و فرودهای بزرگترین مأموریت دریایی تاریخ ایران را در نثری روان و با پرداختی بسیار خواندنی به رشته تحریر درآورده است.

کد خبر: ۳۶۵۴

تاریخ: ۰۸ آذر ۱۴۰۲ - ۲۳:۰۲

به گزارش اقتصاددریایی، نخستین نکته جذاب کتاب «اقتدار 360»، خودِ موضوعی است که بهانه تألیف کتاب بوده است. به هر حال این که ناوگروه 86، متشکل از ناوشکن تمام ایرانی «دنا» و ناوبندر «مکران»، از آب‌های سرزمینی جمهوری اسلامی ایران به راه افتاده و با طی بیش از 65هزار کیلومتر، به سلامت به کشور بازگشته‌اند، چه تجربیاتی را از سرگذرانده‌ و با چه اتفاقات پیش‌بینی نشده‌ای مواجه شده‌اند و این که چه برنامه‌ریزی دقیقی صورت گرفته، برای هر مخاطبی جذابیت دارد. موضوع دیگر نثر روان این کتاب است.

دکتر مهرداد نصرتی - ما در این کتاب، با تخصصی‌ترین مباحث در ادبیاتی کاملاً قابل فهم مواجهیم. در عین حال، نویسنده از تاریخ و شواهد ادبی، چنان مرتبط با موضوع استفاده کرده که به هیچ‌وجه این احساس پیش نمی‌آید که موضوع اصلی که همان مأموریت بزرگ دریایی است، تحت‌الشعاع قرار گرفته و موضوعات فرعی، اصل موضوع ناوگروه86 را کمرنگ کرده باشد. ما در این اثر، در مواجهه با مباحثی چون اهمیت «آب» و شواهد دینی آن در قرآن و احادیث و شواهد ادبی در شاهنامه و ادبیات جهان، تاریخچه نیروی دریایی و سابقه اعزام ناوگروه‌ها، از نخستین ناوگروه اعزامی در اردیبهشت ماه سال 1388 به خلیج عدن تا مأموریت ناوگروه86 و مباحث دیگر، اطلاعات بسیار ارزشمندی را کسب می‌کنیم و با نویسنده‌ای رو به رو می‌شویم که نبض مخاطب را در هر سطحی از دانش و علاقه‌مندی در دست دارد و با انتخاب رویکرد غیریکنواخت در پرداخت موضوع، اساساً خواننده را دچار خستگی نمی‌کند. کتاب «اقتدار 360»، در مقایسه با کتاب‌های مشابهی که در حوزه دریا در این سال‌ها منتشر شده و دیده و خوانده‌ایم، انصافاً کتابی خواندنی‌تر است. البته که موضوع این کتاب، به اندازه کتاب‌های تخصصی نیروی دریایی، تخصصی نیست اما اتفاقاً مباحث تخصصی‌ای هم که گاه در فرازهایی از کتاب «اقتدار 360» آمده و نیاز به به ایضاح داشته، در سایه نثر روان و تسلط نویسنده، هم بر موضوع و هم بر ظرفیت ادبیات نوشتاری، به روشنی تشریح و تبیین شده است؛ به عنوان مثال آنچه درباره «وضعیت جوی اقیانوس‌ها» و « نرم‌افزار محاسبه نحوه توزیع وزن در شناور و کشتی» در کتاب «اقتدار 360» مورد بحث و بررسی قرار گرفته، از موضوعات کاملاً تخصصی‌ای است که به روشنی بیان و قابل فهم شده است. کوتاه سخن آن که کتاب اقتدار 360، کتابی است که می‌توان آن را در یک نشست خواند و از مجموعه عوامل سبکی آن؛ اعم از نثر شفاف و غیر پیچیده، گزارش روان و روشن سفرنامه‌ای مأموریت، اشارات تاریخی جذاب و شواهد خواندنی ادبی لذت برد. این کتاب، از حیث تنوع موضوعات و طرح موجز، مختصر و مفید آنها، اثر بسیار تاثیرگذاری است و می‌تواند الگویی باشد برای آنان که علاقه‌مندند در حوزه «تجربه‌نگاری» و «مستندنگاری» تألیفاتی داشته باشند.

شرح مختصر ماجرا

ناوگروه86، متشکل از ناوشکن تمام ایرانی دنا و ناوبندر مکران، در مدت زمان نزدیک به نه ماه، با طی مسافتی حدود 65هزار کیلومتر، بزرگترین مأموریت دریایی تاریخ ایران را رقم زد. نکته جالب توجهی که عظمت این دریاوردی بی‌سابقه را دو چندان می‌کند، این است که این نخستین تجربه حضور ناوشکن تمام ایرانی دنا در یک مأموریت با این گستردگی، از زمان الحاق به ناوگان دریایی جنوب در خلیج‌فارس بود. به این معنی که ناوشکن دنا، پس از ناوشکن‌های جماران، دماوند و سهند، چهارمین فروند از ناوشکن‌های کلاس موج نیروی دریایی راهبردی ارتش است که در خرداد 1400 در بندرعباس به ناوگان دریایی جنوب پیوست. این ناوشکن، تا پیش از این سفر عظیم دریایی، در رزمایش مرکب دریایی آیونز (آیمکس ۲۰۲۲) که با حضور نیروهای دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، هندوستان، بنگلادش و کشورهای حاشیه اقیانوس هند و نظارت ۱۴ کشور عضو آیونز و در فروردین 1401 برگزار شد، مقتدرانه حضور یافته بود. تا پیش از این مأموریت دریایی، بالاترین مسافت را ناوگروه 75 طی کرده بود که در نوع خود موفقیت بی‌نظیری محسوب می‌شد. ناوگروه 75 در قالب دو یگان متشکل از ناوشکن تمام ایرانی سهند و ناوبندر مکران، با هدف ارتقای اقتدار دریایی، تأمین امنیت خطوط دریانوردی و تقویت دیپلماسی دریایی، در فاصله زمانی چهار ماه( اردیبهشت تا شهریور1400) راهی مأموریت دریانوردی در اقیانوس هند، اطلس جنوبی و شمالی شده و با پیمودن ۴۵ هزار کیلومتر مسیر دریایی، رکورد طولانی‌ترین دریانوردی تاریخ ایران را به نام خود ثبت کرده بود. رکوردی که ناوگروه86 از آن عبور کرد و جاودانه شد.

بریده‌ای از کتاب «اقتدار 360»

«این دریانوردی و مأموریت ناوگروه86، علاوه بر شکستن رکود مسافت طی شده، مأموریت «نخستین‌»ها و «ترین»‌ها بود. نخستین حضور بسیاری از کارکنان ناوگروه در مأموریت دریایی، طی کردن بیشترین عرض اقیانوس آرام، نخستین عبور از تنگه ماژلان، پهلو گرفتن در کیپ‌تاون برای نخستین بار، رقم خوردن بیشترین دیپلماسی دریایی و موضوعاتی مانند حضور کاملاً مسلح اقیانوسی برای نخستین مرتبه در طول تاریخ. کوتاه سخن این که ما روزهای بسیار طوفانی اقیانوس‌ها را تجربه کردیم و شگفتی‌های بسیاری را به از سر گذراندیم و سربلند بیرون آمدیم؛ مثلاً اقیانوس آرام برخلاف نام و عنوانش، بسیار اقیانوس خشنی است. با این همه خودباوری بسیار عمیق و شگفت‌انگیزی که در تک‌تک کارکنان ناوگروه86 بود، بر هر نوع سختی و خشونتی غلبه کرد. ما در این 8 هزار مایل دریایی که نزدیک 15 هزار کیلومتر است به سه طوفان برخورد کردیم که یک ناو تایلندی بسیار مجهز که ساخت غربی‌ها بود، غرق شد اما دنا که نخستین تجربه مأموریت دریایی خود را داشت از سر می‌گذراند، از پس هرکدام از طوفان‌ها سربلند بیرون آمد تا ثابت شود خدا، یار و یاور مردانِ خداست. به قول حافظ:

یار مردان خدا باش که در کشتی نوح                 هست خاکی که به آبی نخرد طوفان را