« اقتصاد سرآمد» بررسی می کند

دست یابی به فناوری سولفورزدایی از محصولات نفت و گاز

نفت سبک، نفتی که با سولفور پایین قابلیت های زیادتری نسبت به نفت سنگین دارد، از محصولاتی است که با فناوری نوین به دست می آید که حداقل مصرف آن برای سوخت کشتی هاست.

کد خبر: ۳۲۲۸

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۸:۱۷

اقتصاد دریا - مصرف این سوخت، آلودگی کمی دارد و به عنوان سوخت بین المللی کشتی ها شناخته می شود. طبق قوانین بین الملل، کشتی که از نفت کم سولفور استفاده می کند، حق ورود به آب های بین المللی را ندارد؛ با همین قانون، بخش مهمی از کشتی های ایرانی فقط در آب های داخلی فعالیت می کنند و حق ورود به آب های بین المللی را ندارند؛ زیرا سوخت مناسب یا همان نفت کم سولفور را در اختیار ندارند.تولید نفت با سولفور پایین نیازمند فناوری نوینی است که به طور گسترده در اختیار ایران قرار ندارد و گویا فقط پالایشگاه نفت شازند قادر به تولید نفت کم سولفور است که تولید این پالایشگاه در اختیار نفت کش ایران قرار گرفته و در چرخه دولتی قرار می گیرد و به بخش خصوصی معمولا سهمی نمی رسد.
علاوه بر این، شرکت های بانکرینگ ایران به دلیل نداشتن سوخت برای عرضه، اغلب دچار ورشکستگی شده و طبق شنیده ها، تعداد ۲۴ شرکت بانکرینگ ایران به عدد ۷ رسیده است .یعنی فقط ۷ شرکت فعال در صنعت بانکرینگ( صنعت سوخت رسانی به کشتی ها) داریم.اگر این خبرها صحیح باشد، می توان گفت که کمبود سوخت نفت با سولفور پایین از یک سو رانت بزرگ ایجاد کرده است و از دیگر سو کمبود بزرگ. از یک سو رانت آن موجب فساد می شود و از دیگر سو، بخش خصوصی دچار لطمه شده و موجب بیکاری گروهی از کارگران می شود تا بحرانی دیگر به بحران کشور افزوده شود.

دستیابی ایران به فناوری سولفورزدایی نفت و گاز

اما خبر خوب این است که رئیس سازمان انرژی اتمی گفته است متخصصان این سازمان ‌به فناوری سولفورزدایی از محصولات نفت و گاز دست یافتند. وی با تشریح اهمیت موضوع بیان کرده است: هنگامی که محصولات نفت و گاز را سولفورزدایی می‌کنیم و یا نفت سنگین را تبدیل به نفت سبک می‌کنیم، موجب ایجاد ارزش افزوده خواهد شد.وی با اشاره به استفاده از پرتوالکترون برای سولفورزدایی از محصولات نفت و گاز توضیح داد: اکنون در داخل کشور به وجود چنین فناوری نیاز داریم زیرا هنگامی که محصولات نفت و گاز را سولفورزدایی می‌کنیم و یا نفت سنگین را تبدیل به نفت سبک می‌کنیم، موجب ایجاد ارزش افزوده خواهد شد که غیر از بحث اقتصادی دارای آثار زیست‌محیطی است و می‌تواند محیط‌ زیست سالم را برای جامعه فراهم کند؛ این‌ فناوری نیز از جمله دستاوردهای دیگری است که توسط محققان ما که به تحقیقات نتیجه‌گرا معتقد هستند، ‌به دست آمده است.

سپاس از محققان توانمند ایرانی

در باره این خبر ذکر چند نکته لازم به نظر می رسد:اول: بسیار باید قدردان محققان توانمند ایرانی باشیم. بدون هیچ ادعا و بدون هیچ سر و صدایی، در آزمایشگاه های ساکت خود مشغول به کارهای بزرگ هستند و این بار نیز کاری کرده اند کارستان. درست است که دیگران قیافه پیروزی می گیرند و نتایج زحمات آن ها را به نام خود می نویسند و روبان های قرمز را با قیچی های چینی پاره می کنند؛ اما واقعیت را مردم می دانند و می دانند که فرزندان برومندشان تبدیل شده اند به دانشمندان بزرگی که در سطح جهان حرف ها برای گفتن دارند. موفقیت و بهروزی دانشمندان ایرانی در علوم گوناگون از هسته ای گرفته تا نفت و پتروشیمی، نویدبخش فردای بهتر برای ایرانیان است که ما نیز به این پیروزی خرسندیم و از دور دست مبارکشان را می بوسیم.
کاربست نتایج تحقیق
از لحظه دست یافتن به یک فناوری تا لحظه کاربست آن، زمانی زیادی در کشور صرف می شود. بعد از دست یابی، ماه ها و گاه سال ها طول می کشد که نتیجه به دست آمده از تحقیق به بار بنشیند و فناوری نو عملیاتی شود. اما با توجه به وضعیت کشور از یک سو و میزان درآمدزایی نفت با سولفور پایین برای کشور، و نیز با توجه به قدرتی که از بخش نفت و گاز کشورمان سراغ داریم، انتطار می رود که هر چه سریع تر شاهد کاربست نتایج این تحقیقات باشیم و فناوری نوین را به کار بگیریم و رقیب سرسختی مانند امارات را از میدان به در کنیم.

صنعت بانکرینگ ایران

کمبود نفت با سولفور پایین از یک سو و رقابت بی رحمانه امارات در بندر فجیره با شرکت های بانکرینگ ایران از دیگر سو باعث شده که صنعت بانکرینگ ایران حال و روز خوبی نداشته باشد. خبرها از ورشکستی بخش بزرگی از فعالان این حوزه حکایت دارد.
کشتی های بزرگ مسیر ایران را طی می کنند تا برسند به فجیره. آ ن جا سوخت گیری می کنند و مجدد مسیر رفته را برگشته و از ایران گذر می کنند و فقط برای بانکرینگ های ایرانی دست تکان می دهند!
کمبود سوخت، گرانی سوخت و کمبود تجهیزات لازم در بانکرینگ های ایرانی موجب شده که امارات با چوگان فجیره، گوی رقابت از ایران برباید و این وضعیت اگر با همین منوال ادامه یابد، باید با صنعت بانکرینگ ایران به عنوان یک صنعت بین المللی خداحافظی کرد و فقط آن را در حد کشتی های داخلی محدود دانست.
با قوت قلبی که خبر دست یابی به فناوری نوین سولفورزدایی می دهد و اگر این خبر شعار دولتی به مناسبت دهه فجر نباشد و واقعا اتفاق بیفتد، می توانیم صنعت بانکرینگ ایران را نجات یافته و رقیب جدی منطقه بدانیم و این البته جای بسیار خوشبختی است.

صنعت گردشگری دریایی

گردشگری دریایی نیز به شدت وابسته به سوخت نفت کم سولفور است. گران بودن سوخت باعث شده که گردشگری دریایی در ایران تقریبا به صفر برسد. کروزها مجبورند سوخت خود را با قیمت گزاف خریداری کنند و این باعث می شود که قیمت تمام شده یک سفر دریایی برای اکثر مردم ایران غیرممکن شود.
نگاهی به قیمت بلیت ها و تورهای گردشگری نشان می دهد که حداقل رقم مورد نیاز برای یک سفر دریایی چیزی بین ۵ تا ۷ میلیون تومان برای هر نفر است! این یک معنا دارد: اکثریت مردم ایران قادر به سفر دریایی نیستند. سفرهای داخلی را می توان با قیمتی کمتر تهیه دید، زیرا سفرهای داخلی با سوخت دیگری تامین می شود و ارزان تر از نفت کم سولفور است؛ با این حال، به دلیل عدم استقبال مردم، این سفرها هم به ندرت انجام می شود. سفر در دریاهای آزاد و تجربه واقعی یک گردش دریایی با این وضعیت نصیب ایرانیان نمی شود.

دستیابی به فناوری سولفورزدایی

باز هم جای تبریک دارد. کاش در سال چند دهه فجر داشتیم تا مسئولان برای اعلام یک خبر خوب، ماه ها صبر نکنند تا دهه فجر از راه برسد. رسم غلطی است که خیال می کنند همه خبرهای خوب را باید بگذارند تا دهه فجر دستشان خالی نباشد؛ ولی گذشت زمان الان تعیین کننده است. نباید بگذاریم امارات، عراق، ترکیه، چین و هند و... همه در اطراف ما با ایجاد بندرگاه های بزرگ ومجهز، زمان و موقعیت را از ما بگیرند. باید هر چه سریعتر اقدام کرد.ما امیدواریم که خبر اعلام شده، قبلا به نتایج کامل رسیده باشد و اقدامات اجرایی آن هم شروع شده و به زودی به سرانجام واقعی برسد و ما صاحب سوخت نفت و گاز کم سولفور در سطح وسیع شویم و پالایشگاه های متعددی برای تولید این سوخت ایجاد شود تا هم رقابت کنیم، هم ارزآوری داشته باشیم و هم به طور وسیع اشتغال زایی کنیم.
از محققان و پژوهشگران عزیزمان متشکریم و از رئیس سازمان انرژی اتمی هم به خاطر این خبر خوب دهه فجری سپاسگزاریم.